Błędy poznawcze i krzywe zwierciadło umysłu – kiedy myślisz, że myślisz.

Zapraszam Was dziś do przyjrzenia się z bliska tematowi, który wielu z nas wydaje się chyba mało przyjemny. A może przeciwnie – jak się dowiadujemy, że wszyscy tak mają to czujemy ulgę? No zobaczymy. W każdym razie pooglądamy sobie dlaczego tak często nasze racjonalne wydawałoby się myślenie nas zawodzi, choć pokroić byśmy się dali za to, że mamy rację i że myślimy logicznie. W odcinku o emocjach mówiłam głównie o tym jaką rolę to emocje odgrywają w procesie decyzyjnym – przypominam, że konkluzja była taka, że jeśli dobrze czytamy emocje to pomagają nam podejmować bardziej racjonalne decyzje, a dziś rozszerzymy sobie po prostu ten temat o kolejne klocki. Jeśli dobrze liczę to ten odcinek pojawi się 1 września, w pierwszym dniu nowego roku szkolnego – idealna według mnie data na rozważania o kwestiach podejmowania dobrze poinformowanych i racjonalnych, opartych na faktach decyzji.

Czy w biznesie dobrze poinformowane decyzje są ważne i ułatwiają popełnianie mniejszej liczby błędów? No jasne. Czy możliwe jest uchronienie się przed heurystykami i wynikającymi z nich błędami poznawczymi? No jasne… że nie, a na pewno nie w 100%. Ale zmniejszenie ich liczby jest realne i na pewno nam się przyda, zwiększając możliwości ewentualnych sukcesów zawodowych. Chociaż, pamiętam taką dyskusję, w które z moim rozmówcą stwierdziliśmy, że może im mniej rozumiesz z tego co robisz, tym mniej się wahasz i po prostu robisz, a osoby realnie widzące sytuacje zbyt często w obliczu wielu ryzyk nie podejmują wcale działania. Czasem tak może być. Jest chyba nawet takie powiedzenie – wszyscy wiedzieli, że się nie da czegoś zrobić, a potem przyszedł ktoś, kto nie wiedział i zrobił.

No dobrze, ale dziś, opierając się w dużej mierze na badaniach Daniela Kahnemana i Amosa Tverskyego, których syntezą jest książka „Pułapki myślenia”, zobaczymy dokładniej jak działają dwa podstawowe tryby myślenia – system 1 i 2, wspomniane już w jednym z poprzednich odcinków, i jakie błędy poznawcze im towarzyszą. Na koniec zastanowimy się, jak nasza osobowość i potrzeba domknięcia poznawczego wpływają na naszą podatność na omyłki umysłowe, i czy istnieją jakieś konkretne rady, jak się przed nimi chronić.