Schemat, czy elastyczność? Jak przekonania ustawiają nasze działania w trybie autopilota.

Kiedy rozglądacie się wśród innych przedsiębiorców lub współpracowników na pewno zauważacie różne typy osób. Takie, które mają tendencję do dominacji, do zdobywania celów po trupach, i takie, które za wszelką cenę chcą wszystkim pomagać. Te, które takiej pomocy wciąż oczekują i sprawiają wrażenie, jakby same nie były w stanie ruszyć z miejsca, ale i takie, które co by się nie działo, zakładają, że i tak będzie źle więc nie warto się starać. Każde z tych zachowań jest związane długoterminowo z pewnymi kosztami, których raczej wolelibyśmy nie ponosić, ani w życiu zawodowym, ani w prywatnym. To oczywiście duże uproszczenie, ale myślę, że pokazuje widoczne na pierwszy rzut oka różnice w naszych osobowościach. W biznesie popularne są testy typu DISC, FRISE i tym podobne, które starają się opisać te różnice i zwrócić uwagę na nasze mocne i słabsze strony. Ja wolę trochę głębszą wiedzę i dziś mam nadzieję do takiej wiedzy się dokopiemy, choć pewnie tematu i tak nie uda się wyczerpać. Odcinek więc dla ambitnych, którzy wiedzą, że ta ambicja się opłaca. Bo jak wiem co leży u podstaw mechanizmów rządzących moim zachowaniem, to nie wydatkuję energii na siłową zmianę mechanizmu, ale planuję zmianę u podstawy właśnie. Wtedy mechanizm przestaje być potrzebny. Inaczej jeden mechanizm chroniący jakiś mój wrażliwy kawałek będzie musiał zostać zastąpiony innym mechanizmem, być może jeszcze mniej konstruktywnym. No to nie wiem jak Wy, ale ja wolę po kolei odwrażliwiać kawałki na stałe, na ile oczywiście jest to możliwe. Ale żeby to zrobić, to trzeba je sobie najpierw uświadomić, bo – tu pewnie nie ma zaskoczenia – zwykle są zakopane głęboko w naszej podświadomości.

Zacznijmy od krótkiego przypomnienia czym jest osobowość. Osobowość to w dużym uproszczeniu trwały sposób, w jaki myślimy, czujemy i działamy. Rozwija się na bazie naszych biologicznych predyspozycji, czyli temperamentu, oraz doświadczeń – szczególnie tych z dzieciństwa i wczesnej młodości. Dziś pooglądamy jeden z kluczowych mechanizmów tej naszej wewnętrznej konstrukcji – przekonania – czyli utrwalone sądy na temat siebie, innych ludzi i świata, oraz tego jak powinniśmy się zachowywać, jacy powinniśmy być, żeby w tym świecie i w różnych relacjach jakoś sobie radzić.